1. Direkt Akciğer Grafisi (DAG) Nedir?
Direkt akciğer grafisi,
akciğerler, kalp, mediasten, plevra ve kemik yapıların ilk değerlendirilmesinde kullanılan temel görüntüleme yöntemidir.
- Hızlı
- Ucuz
- Radyasyon dozu düşük
- İlk basamak görüntüleme
📌 Sınav vurgusu:
BT daha üstün olabilir ama ilk tercih her zaman DAG değildir, klinik duruma göre seçilir.
2. Çekim Tekniği (Hoca Buradan Sorar)
İdeal akciğer grafisi:
- Ayakta
- Derin inspiryumda
- Posteroanterior (PA) çekilmelidir
📌 Neden ayakta?
- Plevral sıvı seviyelenir
- Diyafram daha net görülür
📌 Neden derin inspiryum?
- Akciğer alanı maksimum açılır
- Kalp gölgesi gerçek boyutuna yaklaşır
❌ Yetersiz inspiryumda:
- Kalp yalancı büyük görünür
- Akciğer alanları dar görünür
- Yanlış kardiyomegali tanısı konabilir
3. Hasta Yaşı ve Şikâyete Göre Görüntüleme
- Çocuk
- Gebe
- Yaşlı
- Travma hastası
👉 Hasta yaşı ve klinik şikâyet, görüntüleme yönteminin seçiminde belirleyicidir.
📌 Sınav mantığı:
Her hastaya aynı görüntüleme yapılmaz.
4. Akciğer Grafisini Yorumlama – Sistematik Yaklaşım
Hocanın beklediği şey: rastgele bakmak değil, sistematik yorumlamak
A) Teknik değerlendirme
- Hasta doğru pozisyonda mı?
- İnspirasyon yeterli mi?
- Rotasyon var mı?
- Penetrasyon uygun mu?
B) Anatomik değerlendirme (sırasıyla!)
1️⃣ Akciğer alanları
- Opasite
- Konsolidasyon
- Nodül
- İnfiltrasyon
- Hava bronkogramı
2️⃣ Plevra
- Plevral efüzyon
- Kostofrenik sinüsler açık mı?
- Pnömotoraks bulgusu var mı?
3️⃣ Mediasten
- Genişleme
- Trakea orta hatta mı?
- Hiler dolgunluk
4️⃣ Kalp
- Kardiyotorasik oran
- Kalp sınırları net mi?
📌 PA grafide kardiyomegali değerlendirilir
📌 AP grafide kalp büyük görünebilir (yalancı)
5️⃣ Diyafram
- Sağ diyafram genelde soldan yüksektir
- Serbest hava?
- Düzleşme (KOAH?)
6️⃣ Kemik yapılar
- Klavikula
- Kostalar
- Vertebralar
- Skapula
📌 Metastaz, fraktür, osteolitik lezyon kaçırılmamalı
5. Sık Yapılan Hatalar (Hoca Bunları Sever)
- Yetersiz inspiryum → yanlış kardiyomegali
- AP grafide kalp boyutu yorumlamak
- Kostofrenik sinüsü atlamak
- Kemik yapılara bakmamak
- Trakea ve mediasteni değerlendirmemek
6. Klinik–Radyolojik Korelasyon
Grafi tek başına tanı koydurmaz:
- Klinik
- Fizik muayene
- Laboratuvar
ile birlikte yorumlanır
📌 Dahiliye refleksi:
“Grafi ne gösteriyor?” değil,
“Bu klinikte bu grafi ne anlama geliyor?”
7. Direkt Akciğer Grafisinin Sınırlılıkları
- Küçük nodüller kaçabilir
- Erken interstisyel hastalıklar görülemeyebilir
- Posterior yerleşimli lezyonlar gizlenebilir
👉 Şüphe varsa BT endikasyonu doğar
8. 15 Dakikalık Ezber Özeti (Net Cümleler)
- Akciğer grafisi ayakta ve derin inspiryumda çekilir
- Yetersiz inspiryum → yalancı patoloji
- Yorumlama sistematik yapılır
- Kalp boyutu PA grafide değerlendirilir
- Klinik olmadan grafi yorumlanmaz