Dahiliyede Anamnez: “Masum” Görünen Ama Tanıyı Değiştiren Bulgular
Dahiliye anamnezi, çoğu zaman tek bir kelimeyle tanının yönünü değiştirir. Öğrenciler genelde “önemsiz detay” sandıkları yerlerde asıl kırılma noktası gizlidir. Hocaların sınavda ve vizitte yakaladığı yerler tam olarak burasıdır.
🕰️ Başlangıç Şekli: Saat mi, Ay mı?
Bir hastanın “ne zamandır var?” sorusuna verdiği cevap, hastalığın karakterini ele verir.
- Ani başlayan bir semptom (saatler–günler):
- Vasküler olay
- Akut enfeksiyon
- Perforasyon, emboli
- Sinsi başlayan, giderek artan:
- Malignite
- Kronik inflamatuvar hastalık
- Endokrin bozukluklar
📌 Slaytta vurgulanan nokta:
“Başlangıç zamanı ayırıcı tanının yönünü belirler.”
Bu yüzden sınavda “2 aydır giderek artan” ifadesi bilinçli olarak konur.
🌙 Gece Terlemesi: Basit mi, Kırmızı Bayrak mı?
Gece terlemesi çoğu öğrencinin ezbere yazdığı ama anlamını kaçırdığı bir bulgudur.
- Hafif, stresle ilişkili → önemsiz olabilir
- Çarşaf değiştirecek kadar → 🚨
Bu ifade geldiği anda akla:
- Tüberküloz
- Lenfoma
- Kronik enfeksiyonlar
gelmelidir.
🧠 Dahiliye refleksi:
“Gece terlemesi + kilo kaybı = malignite/TB dışlanmadan rahat etme.”
⚖️ Kilo Kaybı: İstemli mi, İstemsiz mi?
Hastaya “kaç kilo verdin?” demek yetmez. Nasıl verdiğini sormak asıl kritik kısımdır.
- Diyetle, bilinçli → fizyolojik
- İştah varken kilo kaybı → 🚩
Bu durumda:
- Malignite
- Hipertiroidi
- Malabsorpsiyon
- Kronik enfeksiyonlar
ön plana çıkar.
🎯 Sınav tuzağı:
“İştahım yerinde ama kilo veriyorum” → fonksiyonel değil, organik düşün.
💊 İlaç Yanıtı: Tanıdan Daha Değerli Olabilir
Slaytta özellikle vurgulanan ama öğrencilerin kaçırdığı bir nokta:
Tedaviye verilen yanıt, bazen tetkikten daha öğreticidir.
- Antiasitle geçen epigastrik ağrı → asit ilişkili
- Antibiyotikle düzelmeyen ateş → non-infeksiyöz düşün
- NSAİİ sonrası melena → ilaç yan etkisi
📌 Dahiliye bakışı:
“Yanıt varsa mekanizma vardır.”
🧬 Soygeçmiş: Tanı Koydurmaz ama Olasılığı Değiştirir
Aile öyküsü, sınavlarda sık yanlış yorumlanan bir alandır.
- Erken yaşta KVH → ateroskleroz eğilimi
- Ailede DM, HT → metabolik risk
- Ailede kanser → tarama eşiklerini düşürür
Ama unutma:
Soygeçmiş tanı koydurmaz, şüphe eşiğini düşürür.
Bu cümle sınavda birebir iş görür.
🫁 Hemoptizi: Miktar Değil, Hikâye Önemli
“Biraz kan geldi” ifadesi öğrenciyi yanıltır. Dahiliyede sorulan soru şudur:
- Sigara öyküsü var mı?
- Kilo kaybı eşlik ediyor mu?
- Gece terlemesi var mı?
Bu üçlü varsa:
- Akciğer kanseri
- TB
ön plana çıkar.
Yoksa enfeksiyöz nedenler daha olasıdır.
🧠 Baş Dönmesi mi, Vertigo mu?
Hocaların klasik ayırıcı tanı tuzaklarından biri.
- “Etraf dönüyor” → vertigo
- “Gözüm kararıyor” → presenkop
- “Dengesizlik” → serebellar
📌 Anamnezle ayırıcı tanı burada tek kelimeyle yapılır.
🩸 Kanama Öyküsü: Nereden, Nasıl, Ne Zaman?
Melena, hematemez, hematokezya sadece “kanama var” demek değildir.
- Melena → üst GİS
- Hematemez → akut üst GİS
- Hematokezya → alt GİS ama masif üst de olabilir
Ama asıl ayırıcı:
- NSAİİ?
- Antikoagülan?
- Alkol?
🧠 Dahiliye refleksi:
“Kanama varsa ilaç sorulmadan anamnez bitmez.”
🧩 Sistem Sorgulaması: Tanıyı Kurtaran Son Hamle
Slaytta net şekilde söylenen ama pratikte çok önemli bir nokta var:
Sistem sorgulaması, doktorun unuttuğunu değil, hastanın unuttuğunu yakalar.
Örneğin:
- Halsizlik + kaşıntı + koyu idrar → kolestaz
- Dispne + ortopne → kalp yetmezliği
- Eklem ağrısı + sabah tutukluğu → inflamatuvar romatizma
🎯 Bu aşama, ayırıcı tanının “tamamlandığı” yerdir.
Dahiliyede Altın Cümle ✨
“Anamnez, tanıyı koymaz ama yanlış tanıyı eleyerek doğru tanıya yaklaştırır.”