Kapak
STUDY Ne ne için kullanılır üzerinde duruldu

Gastrointestinal Sistem ve Genitoüriner Sistem

Yazar
Emrehan Yazıcı
— • — • 06.02.2026

<h2>GASTROİNTESTİNAL ve GENİTOÜRİNER SİSTEM</h2><h2>NÜKLEER TIP GÖRÜNTÜLEMELERİ</h2><p><strong>(Dahiliye Stajı – 15 dk Klinik Özet)</strong></p><h2>1. Neden Nükleer Tıp?</h2><p>Nükleer tıp tetkikleri:</p><ul><li><strong>Fonksiyonel</strong> bilgi verir</li><li><strong>Fizyolojiyi</strong> gösterir</li><li><strong>Noninvazivdir</strong></li><li><strong>Düşük radyasyon</strong> içerir</li><li>Anatomiden çok <strong>işlev bozukluğunu</strong> saptar</li></ul><p>📌 <strong>Sınav refleksi:</strong></p><blockquote><p>“BT/MR anatomiyi, nükleer tıp fonksiyonu gösterir.”</p></blockquote><h2>I. GASTROİNTESTİNAL SİSTEM</h2><h2>2. Tükürük Bezi Sintigrafisi (Radyonüklid Sialografi)</h2><h3>Ne zaman en spesifik?</h3><ul><li><strong>Fonksiyonel hipofonksiyon / sekresyon bozukluğu</strong> şüphesinde</li></ul><h3>Ne gösterir?</h3><ul><li>Uptake (ekstraksiyon)</li><li>Sekresyon</li></ul><h3>Endikasyonlar:</h3><ul><li>Sjögren sendromu</li><li>Akut / kronik sialadenit</li><li>Obstrüksiyon (taş)</li><li>Post-radyoterapi hasarı</li></ul><h3>Radyofarmasötik:</h3><ul><li><strong>Tc-99m Perteknetat (IV)</strong></li></ul><p>📌 <strong>Klasik soru eşleşmesi:</strong></p><ul><li><strong>Bilateral azalmış tutulum → Sjögren</strong></li><li><strong>Tek taraflı artış → Warthin tümörü</strong></li><li><strong>Bilateral artış → Akut parotit</strong></li></ul><h2>3. Gastroözefageal Reflü (GER) Sintigrafisi</h2><h3>Ne zaman tercih edilir?</h3><ul><li><strong>GER’in varlığı ve derecesi</strong></li><li><strong>Mikroaspirasyon şüphesi</strong></li></ul><h3>Neden BT / endoskopi değil?</h3><ul><li>Endoskopi reflüyü <strong>her zaman yakalayamaz</strong></li><li>Nükleer tıp <strong>fizyolojik reflüyü</strong> gösterir</li></ul><h3>Radyofarmasötik:</h3><ul><li><strong>Tc-99m sülfür kolloid / DTPA (oral)</strong></li></ul><p>📌 <strong>Altın cümle:</strong></p><blockquote><p>“Midede olan midede kalmalı.”<br>(Yukarı kaçarsa reflüdür.)</p></blockquote><h2>4. Özefagus Transit Sintigrafisi</h2><h3>En spesifik kullanım alanı:</h3><ul><li><strong>Motor disfaji</strong></li><li><strong>Akalazya</strong></li><li><strong>Skleroderma</strong></li><li><strong>Diffüz özefageal spazm</strong></li></ul><h3>Normal transit zamanı:</h3><ul><li><strong>6–15 saniye</strong></li></ul><p>📌 <strong>Sınav sayıları:</strong></p><ul><li>Akalazya / skleroderma → %20–40 uzama</li></ul><h2>5. Mide Boşalma Zamanı Ölçümü</h2><h3>Altın endikasyon:</h3><ul><li><strong>Gastroparezi</strong> (özellikle diyabetik)</li></ul><h3>Kritik ayrım:</h3><ul><li><strong>Katı faz</strong> ve <strong>sıvı faz ayrı ayrı değerlendirilir</strong></li></ul><h3>Radyofarmasötik:</h3><ul><li>Katı: Tc-99m SC ile pişirilmiş yumurta</li><li>Sıvı: Tc-99m SC veya DTPA’lı içecek</li></ul><p>📌 <strong>Klinik refleks:</strong></p><blockquote><p>“Gastroparezi şüphesinde en fizyolojik test = mide boşalma sintigrafisi”</p></blockquote><h2>6. Karaciğer – Dalak Sintigrafisi</h2><h3>Prensip:</h3><ul><li>Tc-99m sülfür kolloid → <strong>Kupffer hücreleri</strong></li></ul><h3>Ne zaman kullanılır?</h3><ul><li><strong>Fonksiyone parankim var mı?</strong></li><li><strong>Lezyon fonksiyonel mi değil mi?</strong></li></ul><p>📌 <strong>Tipik bulgu:</strong></p><ul><li>Siroz → karaciğerde azalmış tutulum, dalakta artış</li></ul><h2>7. Safra Yolları (Hepatobiliyer) Sintigrafisi</h2><h3>En spesifik kullanım:</h3><ul><li><strong>Akut kolesistit</strong></li><li><strong>Biliyer atrezi</strong></li><li><strong>Safra kaçağı</strong></li><li><strong>Post-op kontrol</strong></li></ul><h3>Radyofarmasötik:</h3><ul><li><strong>Tc-99m HIDA / Mebrofenin (IV)</strong></li></ul><p>📌 <strong>Sınav klasiği:</strong></p><ul><li><strong>Biliyer atrezi:</strong> Safra barsağa geçer, kese görülmez</li><li><strong>Akut kolesistit:</strong> Kese geç ya da hiç görünmez</li></ul><h2>8. GIS Kanama Odağının Saptanması</h2><h3>Ne zaman?</h3><ul><li>Endoskopiyle bulunamayan <strong>aktif kanama</strong></li></ul><h3>En spesifik alan:</h3><ul><li><strong>İnce barsak kanamaları</strong></li></ul><h3>Radyofarmasötik:</h3><ul><li><strong>Tc-99m işaretli eritrosit</strong></li></ul><p>📌 <strong>Avantaj:</strong></p><blockquote><p>Çok düşük hızdaki kanamayı bile saptar</p></blockquote><h2>9. Meckel Divertikülü (Ektopik Gastrik Mukoza)</h2><h3>Klasik pediatri sorusu</h3><ul><li>&lt;2 yaş</li><li>Alt GIS kanaması</li></ul><h3>Radyofarmasötik:</h3><ul><li><strong>Tc-99m Perteknetat</strong></li></ul><p>📌 <strong>Neden tutulur?</strong></p><ul><li>Gastrik mukoza → perteknetatı tutar</li></ul><h2>II. GENİTOÜRİNER SİSTEM</h2><h2>10. Renal Sintigrafi – Temel Mantık</h2><h3>Neden kreatinin yetmez?</h3><ul><li>Kreatinin <strong>toplam fonksiyon</strong> verir</li><li>Nükleer tıp → <strong>sağ/sol ayrı ayrı</strong></li></ul><p>📌 <strong>Cerrahi öncesi vazgeçilmez</strong></p><h2>11. Dinamik Böbrek Sintigrafisi</h2><h3>Ne gösterir?</h3><ul><li>Perfüzyon</li><li>Ekstraksiyon</li><li>Ekskresyon</li></ul><h3>Renogram:</h3><ul><li>Zaman–aktivite eğrisi</li></ul><h2>12. DTPA – MAG3 – EC (EN SIK SORULAN KISIM)</h2><h3>DTPA</h3><ul><li><strong>Sadece glomerüler</strong></li><li><strong>GFR ölçer</strong></li><li><strong>Renal arter stenozu için en uygun</strong></li><li>Düşük GFR’de <strong>kullanılmaz</strong></li></ul><h3>MAG-3</h3><ul><li><strong>Tübüler atılım</strong></li><li>Düşük GFR’de <strong>tercih edilir</strong></li><li>Obstrüksiyon değerlendirmesi</li></ul><h3>EC</h3><ul><li>Hem dinamik hem kortikal bilgi</li><li>Tek enjeksiyon avantajı</li></ul><p>📌 <strong>Sınav eşleşmesi:</strong></p><ul><li>Düşük GFR → <strong>MAG3</strong></li><li>GFR ölçümü → <strong>DTPA</strong></li></ul><h2>13. Diüretik Renogram</h2><h3>Altın kullanım:</h3><ul><li><strong>Hidronefrozda obstrüksiyon var mı?</strong></li></ul><p>📌 <strong>Altın cümle:</strong></p><blockquote><p>“Nonobstrüktif dilatasyon ile gerçek obstrüksiyonu ayıran en iyi test”</p></blockquote><h2>14. Statik (Kortikal) Böbrek Sintigrafisi</h2><h3>Gold standart:</h3><ul><li><strong>DMSA</strong></li></ul><h3>Ne için?</h3><ul><li><strong>Renal skar</strong></li><li><strong>Kortikal canlılık</strong></li></ul><p>📌 <strong>Pediatri – pyelonefrit sekeli</strong></p><h2>15. Transplant Böbrek Takibi</h2><h3>Ayırt edilen durumlar:</h3><ul><li>ATN</li><li>Rejeksiyon</li><li>Üreter obstrüksiyonu</li><li>İdrar kaçağı</li></ul><p>📌 <strong>Seri sintigrafi çok değerlidir</strong></p><h2>16. Renovasküler Hipertansiyon</h2><h3>Test:</h3><ul><li><strong>ACE inhibitörlü (kaptopril) DTPA sintigrafisi</strong></li></ul><p>📌 <strong>Mantık:</strong><br>ACEI sonrası GFR düşüyorsa → renovasküler HT</p><h2>17. Mesane – VUR (Radyonüklid Sistografi)</h2><h3>En spesifik kullanım:</h3><ul><li><strong>Pediatrik VUR takibi</strong></li></ul><h3>Avantaj:</h3><ul><li>Düşük radyasyon</li><li>Sık tekrarlanabilir</li></ul><p>📌 <strong>Tanı kriteri:</strong></p><blockquote><p>Aktivitenin üretere kaçışı</p></blockquote><h2>SINAV İÇİN TEK SAYFALIK AKILDA KALANLAR</h2><ul><li><strong>Fonksiyon → Nükleer tıp</strong></li><li><strong>GER / gastroparezi → sintigrafi</strong></li><li><strong>Akalazya → özefagus transit</strong></li><li><strong>Gastroparezi → mide boşalma</strong></li><li><strong>Akut kolesistit → HIDA</strong></li><li><strong>Meckel → perteknetat</strong></li><li><strong>Düşük GFR → MAG3</strong></li><li><strong>GFR ölçümü → DTPA</strong></li><li><strong>Renal skar → DMSA</strong></li><li><strong>Obstrüksiyon → diüretik renogram</strong></li></ul>